emdue

John Maynard Keynes (1883 – 1946) – twórca nauki makroekonomii.
W 1936r. powstało najważniejsze dzieło Keynesa pt. „ Ogólna teoria zatrudnienia, procentu i pieniądza”. Podejście Keynesa określano rewolucją w ekonomii.
Keynes i jego zwolennicy uważali, że główną przyczyną niskiego poziomu produkcji i wysokiego bezrobocia jest niedostateczna wielkość ogólnych wydatków. Podmioty gospo-darujące tzn. konsumenci, przedsiębiorstwa i instytucje rządowe razem wzięte nie zgła-szają wystarczająco dużego popytu na dobra i usługi, by zapewnić pełne zatrudnienie siły roboczej. Keynsiści twierdzą, że fluktuacje (wahania) aktywności ekonomicznej w skali makro, odzwierciedlają fluktuacje popytu, zwłaszcza popytu na inwestycje. Uważają oni, że gospodarka ze swej natury ma charakter niestabilny i wymaga stosowania aktywnych, doraźnych posunięć, polityki gospodarczej rządu w celu wyeliminowania bezrobocia i in-flacji. Treścią sugerowanych rozwiązań problemu bezrobocia jest podniesienie ogólnego poziomu wydatków na jeden z kilku sposobów:
 obniżenie podatków (co powoduje wzrost siły nabywczej ludności),
 wzrost wydatków rządowych (zwiększają popyt globalny w gospodarce),
 obniżenie stóp procentowych (potanienie kredytów).
Keynsiści uważają, że wszelkie posunięcia polityki stymulujące popyt na inwestycje w ostatecznym rachunku doprowadzą do zwiększenia zarówno produkcji, jak i tempa wzro-stu produkcyjności pracowników. Inflacja wg nich, jest również problemem popytu. Kon-sumenci zgłaszają większy popyt ogólny niż gospodarka jest w stanie zaspokoić, wywie-rając nacisk prowadzący do wzrostu cen. Rozwiązaniem jest tu redukcja globalnego po-pytu przez odwrócenie kierunków polityki uznawanych za środki prowadzące do zmniej-szenia bezrobocia. Należy, więc podnieść podatki ograniczając tym samym wydatki rządu albo podnieść stopy procentowe, redukując kredyty, a tym samym zakupy.

Praktycznie do II wojny światowej teoria ekonomii nie zajmowała się ekonomią jako cało-ścią, interesowała się mikroekonomią. Początek XX wieku charakteryzował się bardzo daleko idącą liberalizacją gospodarki i wiarą w samoczynne mechanizmy regulujące go-spodarkę. To przeświadczenie trwało do światowego kryzysu gospodarczego lat 1929 – 1933. Nastąpiła hiperinflacja. W większości krajów nastąpił spadek dochodu na-rodowego o 40%. Sam rynek nie był w stanie sobie sam z tym prowadzić. Konieczna była interwencja państwa.
Keyens to twórca interwencjonizmu państwowego. Okazało się, że wiara w samo-czynne mechanizmy przywracające równowagę w gospodarce jest zbyt daleko idąca. Również zakończenie kryzysu nie napawało optymizmem. Tendencje ożywienia gospo-darczego były bardzo słabe i nie przekształciły się w wyraźny trend poprawy koniunktury. Produkcja utrzymywała się na niskim poziomie, zatrudnienie wzrastało bardzo powoli mimo niskiego poziomu płacy roboczej, istniejące i niewykorzystane moce produkcyjne hamowały tendencję do podejmowania nowych inwestycji. W wyraźnej zapaści była rów-nież wtedy ekonomia nie potrafiąca wyzwolić się z więzów tradycji, doktryny liberalizmu gospodarczego i fikcji modelu doskonałej konkurencji. Teoria Keynesa święciła triumfy do lat 70-tych XX wieku.
Wtedy dopiero pojawiły się zjawiska w gospodarce nie możliwe do wytłumaczenia – stag-flacja. Stagflacja oznacza w gospodarce takie zjawisko, gdzie jednocześnie występuje wysoka inflacja i wysokie bezrobocie. U Keynesa te zjawiska były wymienne, nie jedno-czesne: wzrost jednego powodował spadek drugiego.